Przedsiębiorca, który zalega z płatnościami wobec swojego wierzyciela, musi liczyć się z konsekwencjami prawnymi. Jednym z możliwych skutków braku terminowej spłaty zobowiązań jest wpisanie jego danych do rejestru dłużników. Taki wpis może prowadzić do utraty zaufania wśród potencjalnych i obecnych kontrahentów, co z kolei może skutkować pogorszeniem reputacji firmy, spadkiem jej pozycji na rynku oraz poważnymi stratami finansowymi. Informacje zawarte w rejestrze mogą spowodować, że nowi partnerzy biznesowi będą żądać dodatkowych zabezpieczeń przed podpisaniem umowy. Również instytucje finansowe, takie jak banki, mogą odmówić udzielenia kredytu lub pożyczki.

Rejestr dłużników – co to jest?

Rejestry dłużników służą przede wszystkim do weryfikacji wiarygodności finansowej obecnych i potencjalnych kontrahentów, klientów, partnerów biznesowych czy dostawców. Dzięki informacjom zawartym w tych rejestrach można szybko ocenić, czy dana osoba lub firma posiada inne zobowiązania, co może wiązać się z pewnym ryzykiem współpracy. Istnieją dwa główne typy rejestrów dłużników, które warto znać.

Pierwszym z nich jest rejestr dłużników niewypłacalnych, który jest częścią Krajowego Rejestru Sądowego i jest prowadzony przez właściwy sąd rejestrowy. Drugim typem są biura informacji gospodarczej, które zajmują się gromadzeniem i udostępnianiem danych o dłużnikach. Obecnie działa pięć takich biur:

• Krajowy Rejestr Długów BIG S.A.,
• Rejestr Dłużników ERIF BIG S.A.,
• Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej,
• Informacja Długów Telekomunikacyjnych,
• Biuro Informacji Gospodarczej InfoMonitor S.A.

Jakie są różnice między biurami informacji gospodarczej a rejestrem dłużników niewypłacalnych?

Biura informacji gospodarczej, działające na zasadach podmiotów prywatnych, mogą gromadzić i udostępniać dane o dłużnikach, jednak ich działalność jest ograniczona przepisami prawa cywilnego. Natomiast krajowy rejestr dłużników niewypłacalnych, jako instytucja prawa publicznego, funkcjonuje pod nadzorem państwa. Skutki wpisania do tych dwóch różnych rejestrów mogą się różnić, dlatego każdy przedsiębiorca powinien być świadomy konsekwencji prawnych wynikających z takich wpisów.

Co oznacza wpis do krajowego rejestru dłużników niewypłacalnych?

Obecność w krajowym rejestrze dłużników niewypłacalnych, jako instytucji państwowej, jest dla osoby zadłużonej szczególnie dotkliwa. W rejestrze tym umieszczane są następujące dane:

• Nazwa firmy i numer REGON, a także adres siedziby,
• Podstawa prawna wierzytelności, w przypadku wierzytelności solidarnych tylko wierzyciel wnoszący o wpis jest ujawniony,
• Data wpisu i data złożenia wniosku o wpis,
• Informacje o tytule wykonawczym – nazwa organu, data wydania, sygnatura sprawy oraz informacje o klauzuli wykonalności,
• Kwota wierzytelności lub opis w przypadku wierzytelności niepieniężnych,
• Zaznaczenie wierzytelności solidarnej.

Dane mogą być wykreślone z rejestru jedynie w przypadku uchylenia lub zmiany postanowienia, na którego podstawie dokonano wpisu, uchylenia orzeczenia o ogłoszeniu upadłości, lub po upływie 10 lat od wpisu.

Jakie są skutki wpisu do biura informacji gospodarczej?

Biura informacji gospodarczej mają obowiązek przechowywać, ujawniać, aktualizować oraz usuwać dane dłużników zgodnie z ustawą. Zgromadzone informacje mogą obejmować:

• Tytuł prawny,
• Kwotę i walutę zadłużenia,
• Datę powstania zobowiązania,
• Informacje o postępowaniach dotyczących dłużnika,
• Informacje o kwestionowaniu przez dłużnika istnienia całości lub części zobowiązania,
• Datę doręczenia wezwania do zapłaty,
• Informację o zbyciu wierzytelności.

Wierzyciel ma obowiązek aktualizowania wpisów, a brak aktualizacji może skutkować automatycznym wykreśleniem danych po 3 latach. Usunięcie wpisu następuje również w przypadkach takich jak zakończenie działalności biura informacji gospodarczej, wniosek wierzyciela o usunięcie wpisu, lub wygaśnięcie zobowiązania.

Kto może trafić do krajowego rejestru lub biura informacji gospodarczej?

Zarówno osoby prywatne, jak i firmy mogą zostać wpisane do rejestru dłużników lub biura informacji gospodarczej, jeśli nie regulują swoich zobowiązań. W zależności od rodzaju długu, wpis może być umieszczony w jednej z tych baz. Biura informacji gospodarczej gromadzą dane na temat zadłużeń związanych z obrotem gospodarczym oraz różnych płatności, takich jak alimenty, pożyczki, kredyty czy opłaty administracyjne. Z kolei krajowy rejestr dłużników obejmuje takie zobowiązania jak grzywny, mandaty czy składki ZUS.